Anayasa Mahkemesi (AYM), “FETÖ”nün darbe girişiminin ardından yargılanan eski Genelkurmay Personel Başkanı Korgeneral İlhan Talu‘ya yersiz ödendiği gerekçesiyle 69 bin 895 TL emekli aylığı borcu çıkarılmasında mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
“FETÖ”nün 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Genelkurmay Karargahı’nda yaşanan eylemlere ilişkin, aralarında sözde Yurtta Sulh Konseyi üyelerinin de yer aldığı 221 kişinin yargılandığı davanın sanıklarından eski Genelkurmay Personel Başkanı korgeneral İlhan Talu’nun AYM’ye yaptığı bireysel başvuruda karar çıktı.
Karara göre, İlhan Talu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda korgeneral olarak görev yaparken 2016 yılında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarıldı.
Millî Savunma Bakanlığı tarafından resen emekli edilen Talu’ya, 15 Ağustos 2016’dan itibaren emekli aylığı bağlandı. Ancak MSB, 24 Nisan 2017’de, KHK ile Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ilişiği kesilen kişilerin resen emekli edilmesinin mevzuata uygun olmadığını belirterek bu işlemlerin iptal edildiğini Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirdi. Bunun üzerine SGK, Talu’nun resen emeklilik işlemi iptal edildiğinden buna bağlı olarak resen emekli aylığı bağlama işlemini de iptal etti, Talu’ya isteğe bağlı emeklilik talebinde bulunabileceği bildirildi.
Talu’nun dilekçeyle emeklilik talebinde bulunmasının ardından 1 Haziran 2017’den itibaren kendisine yeniden emekli aylığı bağlandı.
Emekli aylığı borç çıkarıldı
SGK, Talu’ya 1 Haziran 2017 tarihinden itibaren aylık bağlandığı gerekçesiyle 15 Ağustos 2016 ile 31 Mayıs 2017 arasında ödenen 69 bin 895,29 TL’yi yersiz ödeme olarak değerlendirdi. Bu tutarın 23 bin 413,69 TL’lik aylık ödemesi ve 6 bin 8,24 TL’lik ikramiye farkından mahsup edilmesinin ardından kalan 40 bin 473,36 TL’nin, emekli aylığının dörtte biri oranında kesinti yapılarak tahsil edilmesine karar verildi.
Eski korgeneral İlhan Talu, 20 Ekim 2016’da emeklilik dilekçesi verdiğini belirterek, bu tarihten sonra aldığı aylıklar nedeniyle borç çıkarılmasının “hukuka aykırı olduğunu” savundu ve işlemin iptali istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesi’nde dava açtı.
Mahkeme, Talu’ya, 18 Mayıs 2017 tarihli emeklilik talep dilekçesi esas alınarak 1 Haziran 2017’den itibaren aylık bağlandığını belirterek davayı reddetti. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi de istinaf başvurusunu kesin olarak reddetti.
AYM’ye “mülkiyet hakkı” başvurusu
İlhan Talu, resen emekli edilmesinin ardından kendisine ödenen aylıkların geri istenmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Yüksek Mahkeme, Talu’nun başvurusunu 4 yıl 7 ay sonra karara bağlayarak Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin, mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 6. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verdi.
“Emekli aylıklarının iadesi aşırı külfet” olarak değerlendirildi
Gerekçede, başvuru konusuyla ilgili ilkelerin daha önce Anayasa Mahkemesi’nin Şaban Umut ve diğerleri kararında ortaya konulduğu belirtilerek, anılan başvuruda, aynı şikayet yönünden mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildiği hatırlatıldı.
Müdahalenin kanuni dayanağı ve meşru amacının bulunduğu tespit edilen söz konusu kararda, başvurucuların kamu görevinden çıkarıldığı aşamada emekliliğe hak kazanacak şekilde hizmet süresinin bulunduğu konusunda tartışma bulunmadığı vurgulanarak, şunlar kaydedildi:
“Başvurucuların kamu görevinden çıkarıldığı gün idarece emekli edildiği ve daha sonra başvuruculara emekli aylığı bağlandığı, başvurucuların emeklilik işlemlerini idare kendi inisiyatifi ile tesis ettiğinden emekli aylığı bağlanmasında başvurucuların herhangi bir kusurunun bulunduğunun ileri sürülemeyeceği, söz konusu resen emeklilik işlemleri tesis edilmeseydi başvurucuların kendi isteğiyle emeklilik talebinde bulunamayacağına dair bir iddianın da idarece ileri sürülmediği, başvurucuların kendilerine resen emekli aylığı bağlanması işlemine karşı itiraz etmediği ve başvurucuların emekli edilmesi işleminin iptali üzerine kısa süre içerisinde dilekçe vererek emekli aylığı bağlanması talebinde bulunduğu, idarenin kendiliğinden tesis ettiği ve hatalı olduğunu düşündüğü işlemlerini iptal etmesi nedeniyle oluşan olumsuz sonuçların başvurucular üzerinde bırakıldığı, ödenen emekli aylıklarının iadesi yönünde işlem tesis edilerek aşırı bir külfet yüklendiği, kamu yararı ile özel yarar arasında kurulması gereken makul dengenin başvurucular aleyhine bozulduğu tespit edilmiştir. Somut olayda da bu ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmamaktadır.”
“Emeklilik şartlarını taşıdığıyla ilgili tartışma yok”
Gerekçede, başvurucunun kamu görevinden çıkarıldığı esnada emeklilik şartlarını taşıdığıyla ilgili olarak bir tartışma bulunmadığı aktarıldı.
Başvurucu kamu görevinden çıkarıldıktan sonra idarenin kendi inisiyatifiyle başvurucuya emekli aylığı bağlandığı bildirilen gerekçede, “Başvurucu kendisine emekli aylığı bağlanmasına karşı itiraz etmemiş ve emeklilik işleminin iptal edilmesinden önce ayrı bir emeklilik dilekçesi daha vermiştir. Bu durumda, ilgili idari işlemlerin tesisinde bir kusuru bulunmayan başvurucuya, ilgili dönemde emeklilik şartlarını sağlamasına rağmen ödenen emekli aylıklarının iadesi yönünde işlem tesis edilerek aşırı bir külfet yüklendiği, kamu yararı ile özel yarar arasında kurulması gereken makul dengenin başvurucu aleyhine bozulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir” denildi.
Genel Kurmay Çatı Davası’nda müebbet hapis almıştı
“FETÖ”nün 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Genelkurmay Karargahı’nda yaşanan eylemlere ilişkin, aralarında sözde Yurtta Sulh Konseyi üyelerinin de yer aldığı 221 kişinin yargılandığı davanın sanıklarından, sözde “yurtta sulh konseyi” üyesi eski Genelkurmay Personel Başkanı korgeneral İlhan Talu, bu davada müebbet hapis cezasına çarptırılmış, Talu’ya, “anayasayı ihlal” suçundan verilen müebbet hapis cezası Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nce de onanmıştı.
( ANKA )
